Seminarium AJSER

– Edukacja na wielu poziomach jest uniwersalna. Dzieci wszędzie na świecie są po prostu dziećmi, a nauczyciele na każdym etapie edukacyjnym, mają do wykonania podobne zadania – mówił prof. Thomas F. Nelson Laird z Indiana University, podczas konferencji AJSER, dotyczącej badań edukacyjnych.

9 i 10 maja na Uniwersytecie Warszawskim odbyło się Annual Joint Seminar on Educational Research. Ponad 50 ekspertów z UW oraz Indiana University prezentowało wyniki swoich badań. Wystąpienia dotyczyły różnych aspektów edukacji. Od dydaktyki matematyki, przez edukację biologiczną i językową, po wyzwania w kształceniu nauczycieli.

Eksperci rozmawiali m.in. o motywacji (często instrumentalnej) do wyboru zawodu nauczyciela przez studentów UW, robotyce w nauczaniu szkolnym, uczeniu osób z niepełnosprawnościami, nauce argumentacji, edukacji domowej w Meksyku czy poziomie edukacji biologicznej w polskich liceach, a także o tym, jakie wsparcie potrzebne jest początkującym nauczycielom.

– Wiele rozmawialiśmy o wyzwaniach związanych z zawodem nauczyciela. To bardzo aktualny temat w Polsce, tak samo jak w Stanach Zjednoczonych. Skupiamy się na podobnych kwestiach. Jak motywować nauczycieli, jak sprawdzać ich kwalifikacje, w jaki sposób przyciągać do tego zawodu najlepiej wykształconych profesjonalistów? – mówiła Arlene Benitez, dyrektor School of Education Indiana University.

Otwórz się na pytania

Maria Samborska, która w szkole Edukacji wykłada dydaktykę matematyki mówiła podczas seminarium o potrzebie wprowadzania dyskusji na lekcjach matematyki. – Angażowanie uczniów w twórcze procesy takie jak dyskusje, to potężne narzędzie do nauki rozumowania. Jednak badania przeprowadzone w ostatnich latach pokazały, że większość polskich nauczycieli matematyki nadal korzysta z tradycyjnego modelu przekazywania wiedzy, czyli formy wykładu – mówi Maria Samborska. Matematyczka pokazywała metody, które pozwalają nauczycielom zadawać pytania otwierające.

– Zauważyłam sporo podobieństw w edukacji matematycznej. Wiele technik, które wykorzystuję  podczas pracy, jest praktykowanych przez polskich edukatorów. To było bardzo budujące, dowiedzieć się, że mamy takie same wyzwania – Dionne Cross Francis z Indiana University.

Eksperci z USA dopytywali o program kształcenia mentorów w Szkole Edukacji PAFW i UW, którzy towarzyszą studentom podczas praktyk w szkołach. – Mentorzy często nagrywają swoje lekcje, i wspólnie je analizują. Wszystko po to, aby udzielić sobie informacji zwrotnej i pracować nad własnym warsztatem – wyjaśnia Maria Samborska.

Podręczniki a argumentacja

Kinga Białek i Magdalena Swat-Pawlicka, odpowiedzialne w Szkole Edukacji za kształcenie polonistów, sprawdziły, w jakim stopniu podręczniki pomagają uczniom w nauce argumentacji.

Z badań edukacyjnych wynika, że ​​ponad połowa ankietowanych nauczycieli prowadząc lekcje korzysta jedynie z podręcznika. 40% modyfikuje lekcje według własnego pomysłu, ale żaden z ankietowanych nie opracował własnego programu nauczania.

Polonistki sprawdziły trzy wydawnictwa: „Świat w słowach i obrazach”, „Między nami”, „Słowa na czasie”, z których korzystało ok. 90% młodzieży w wieku od 13 do 16 lat w całym kraju.

Kinga Białek analizowała podręczniki pod kątem czytania. Jakie teksty wybierane zostały do nauki argumentacji i czy są skuteczne? Jeden z tekstów argumentacyjnych wprowadzanych w pierwszej klasie, dla młodzieży w wieku 13 lat, pochodzi z XVII wieku, to tekst Piotra Skargi. Jest absolutnie niezrozumiały dla uczniów dzisiaj, a nawet dla dorosłych. Dotyczy polskich siedemnastowiecznych problemów politycznych, których uczniowie po prostu nie rozumieją. Budowanie na podstawie niezrozumiałego tekstu wypowiedzi argumentacyjnej wydaje się, więc nielogiczne. Zauważyłam niepokojącą zależność: im młodsi uczniowie, tym starsze teksty do czytania.

Drugą część – pisarską – oceniała Magdalena Swat-Pawlicka. – Jednym z głównych problemów uczenia pisania w polskich szkołach, jest to, że nauczyciele często przedstawiają formy pisemne jako formy typowo „szkolne”, wykorzystywane jedynie na lekcjach, w oderwaniu od rzeczywistości. Nauczyciele sami podkreślają brak powiązania z prawdziwym życiem i przez to zmniejszają motywację uczniów do pisania – podsumowała.

Organizatorami konferencji byli Uniwersytet Warszawski, Indiana University, Szkoła Edukacji PAFW i UW.