Wydarzenie odbywało się pod hasłem „Szkoła, która ma odwagę czytać świat” i właśnie ta idea wybrzmiewała w wykładzie otwierającym oraz kolejnych warsztatach. Spotkanie miało szczególny wymiar – „SłowoSfera” stała się częścią obchodów 10-lecia Szkoły Edukacji PAFW i UW. Było więc nie tylko okazją do pracy warsztatowej, ale też momentem podsumowania doświadczeń i refleksji nad tym, jak zmienia się nauczanie języka polskiego oraz jaką rolę odgrywa w tym środowisko Szkoły Edukacji. Konferencja została zaprojektowana tak, by uczestnicy i uczestniczki nie tylko słuchali, aleprzede wszystkim działali: testowali nowe metody, wymieniali się doświadczeniami i przyglądali własnej praktyce z nowej perspektywy. Kolejne sesje pokazywały, jak różnorodne mogą być drogi prowadzące do rozwijania kompetencji interpretacyjnych i twórczych uczniów.
Podczas warsztatu dr Kingi Białek uczestnicy i uczestniczki pracowali z opowiadaniem młodej brytyjskiej debiutantki Jessiki Johnson „O jeden poziom za nisko”. Punktem wyjścia była uważna lektura i próba uchwycenia tego, co w tekście rezonuje z doświadczeniem czytelnika. Jak podkreślała prowadząca, odkrywanie tych powiązań może stać się ważnym elementem pracy z uczniami – pozwalając im zobaczyć w literaturze coś więcej niż szkolny obowiązek.
Z kolei warsztat Magdaleny Swat-Pawlickiej i Marleny Wilczak koncentrował się na tym, jak zapraszać uczniów do podmiotowego pisania. Uczestnicy i uczestniczki pracowali z krótką animacją, zatrzymując się przy wywoływanych przez nią emocjach i skojarzeniach. „Zaproszenie uczniów do podmiotowego pisania, odważnej interpretacji tekstu kultury wyrastającej z ich własnego doświadczenia i sposobu widzenia świata to wyjątkowe wyzwanie” – mówiła dyrektorka programowa Szkoły Edukacji Magdalena Swat-Pawlicka.
Ważnym elementem konferencji były także warsztaty prowadzone przez gościnie z Miami University w Ohio. Kelli Rushek zwracała uwagę na to, że punktem wyjścia do pracy nad czytaniem i pisaniem może być codzienność – drobne doświadczenia, obrazy, sytuacje, które, odpowiednio uchwycone, stają się tekstem. Duże wrażenie na prowadzących zrobiło zaangażowanie uczestników i uczestniczek. „Odzew był wspaniały, czuć było, jak bardzo chcieli aktywnie uczestniczyć w proponowanych aktywnościach. Wielu z nich już sięga po bardzo innowacyjne narzędzia i rozwiązania, co było dla nas uskrzydlające – mogłyśmy od razu przejść do bardziej zaawansowanych elementów, jak praca z wlepkami czy plakatami.” – podkreśliła Katherine Batchelor.
„SłowoSfera Edukacji” pokazała, jak wielu polonistów ma odwagę na nowo czytać świat, łącząc literaturę z doświadczeniem, otwierając przestrzeń na głosy uczniów i uczennic oraz traktując interpretację jako proces żywego dialogu.
Tegoroczna edycja była nie tylko inspirującym spotkaniem praktyków, ale też ważnym głosem w rozmowie o przyszłości edukacji polonistycznej. Wydarzenie zostało zrealizowane przy wsparciu Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta oraz Fundacji PZU.
11:00–11:45 – WYKŁAD INAUGURACYJNY Katherine Batchelor Odważne nauczanie w czasach niepewności (tłum. na j. polski)
11:45–12:00 – przerwa
I SESJA WARSZTATOWA
12:15–13:45 – Katherine Batchelor, Kelli Rushek Krytyczne czytanie (tekstów) codzienności (tłum. na j. polski)
12:15–14:15 – Kinga Białek Czytanie jako ćwiczenia z rozumienia świata
12:15–14:15 – Magdalena Swat-Pawlicka, Marlena Wilczak Patrzeć, myśleć, pisać
14:15/14:30–15:00 – obiad
II SESJA WARSZTATOWA
15:00–16:30 – Katherine Batchelor, Kelli Rushek Krytyczne czytanie (tekstów) codzienności (tłum. na j. polski)
15 min przerwy
16:45–17:15 – Grażyna Sekulska-Gładysz Adaptacja zaproponowanych rozwiązań do polskiego systemu kształcenia
15:00–17:00 – Kinga Białek Czytanie jako ćwiczenia z rozumienia świata
15:00–17:00 – Magdalena Swat-Pawlicka, Marlena Wilczak Patrzeć, myśleć, pisać
Odważne nauczanie w czasach niepewności – Wystąpienie dwóch badaczek i doświadczonych nauczycielek, zajmujących się krytycznym podejściem do czytania i pisania. Opowiedzą o tym, jak radzą sobie z niepewnością w edukacji oraz jak w pracy ze studentami przygotowującymi się do zawodu nauczyciela rozwijają praktyki krytycznego czytania, pisania i interpretowania tekstów — zarówno w wymiarze postaw, jak i działań. Wykład będzie tłumaczony konsekutywnie na j. polski.
Krytyczne czytanie (tekstów) codzienności (Katherine Batchelor, Kelli Rushek) Nawiązując do wykładu plenarnego, zapraszamy uczestników warsztatu do pracy z różnymi tekstami obecnymi w codziennym otoczeniu — takimi jak plakaty, naklejki czy butelki — które będziemy wspólnie analizować z perspektywy krytycznej lektury i interpretacji.
Patrzeć, myśleć, pisać (Magdalena Swat-Pawlicka, dr Marlena Wilczak) Jak prowadzić uczniów w stronę pisania interpretacyjnego, pełnego dowodów i pogłębionych wniosków? Na warsztatach zaczniemy to wyzwanie od wspólnej lektury tekstu kultury, który może dla uczniów stanowić dodatkową zachętę i zwiększać ich motywację.
Czytanie jako ćwiczenia z rozumienia świata (dr Kinga Białek) Podczas warsztatów wykorzystamy strategie Krytycznego czytania z SE w pracy z tekstem literackim, przyjrzymy się także związkom literatury z rzeczywistością pozaliteracką.
Dr Katherine Batchelor: Profesor dydaktyki języka angielskiego (John Heckert Endowed Professor of English Education) na Miami University w stanie Ohio. Posiada certyfikat National Board Certified Teacher i jest członkinią National Writing Project. Jej zainteresowania badawcze obejmują krytyczne czytanie (critical literacy), multiliteracies oraz praktyki pisarskie młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem pisania i wielomodalności. Pracuje ze studentami przygotowującymi się do zawodu nauczyciela oraz z praktykującymi nauczycielami języka angielskiego, wspierając ich w projektowaniu inkluzywnych i kulturowo adekwatnych lekcji oraz w refleksji nad ograniczeniami własnej perspektywy. W 2025 roku otrzymała nagrodę Outstanding English Language Arts Educator przyznawaną przez Ohio Council of Teachers of English Language Arts (OCTELA). Jest wysoko ocenianą wykładowczynią — studenci podkreślają jej zaangażowanie, pasję do nauczania i umiejętność inspirowania przyszłych nauczycieli.
Dr Kelli Rushek: Adiunkt dydaktyki języka angielskiego na Miami University w stanie Ohio. Jej badania koncentrują się na krytycznym czytaniu, początkowych etapach kariery nauczycielskiej oraz podważaniu tradycyjnego kanonu lektur w nauczaniu języka angielskiego. Prowadzi interdyscyplinarną współpracę z wykładowcami, studentami i nauczycielami praktykami; publikuje m.in. w „Journal of Language and Literacy Education” oraz „The ALAN Review”. Szczególnie interesują ją narracje nauczycieli reprezentujących mniejszości etniczne oraz dekonstrukcja eurocentrycznego kanonu w programach nauczania ELA. Wraz z dr Batchelor otrzymała grant CTE Ignite na projekt poświęcony wykorzystaniu sztucznej inteligencji w kształceniu przyszłych nauczycieli.
Dr Kinga Białek: Nauczycielka i badaczka, pracuje w Szkole Edukacji jako dydaktyczka literatury i języka polskiego oraz tutorka, a od 2025 pełni funkcję funkcję dyrektorki ds. rozwoju. Koordynatorka zespołu ekspertów Instytutu Badań Edukacyjnych ds. nowej podstawy programowej języka polskiego dla szkoły podstawowej. Współpracowała z Instytutem Badań Edukacyjnych przy międzynarodowych badaniach edukacyjnych (PISA, PIRLS) oraz krajowych projektach badawczych, w tym przy Diagnozie kompetencji trzecioklasistów i programie Szkoła Samodzielnego Myślenia. Specjalizuje się w dydaktyce języka polskiego, krytycznym czytaniu oraz kształceniu kompetencji nauczycieli. Aktywnie uczestniczy w projektach podnoszących jakość kształcenia nauczycieli, współpracując m.in. z Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli. Współpracuje z CKE i OKE.
Magdalena Swat-Pawlicka: nauczycielka języka polskiego, w Szkole Edukacji uczy młodych nauczycieli dydaktyki języka polskiego i przywództwa w edukacji, oraz – jako dyrektorka ds. programowych – wpływa na rozwój SE, trenerka metodyki nauczania; pracowała w polskim zespole badań PISA; autorka publikacji o przywództwie edukacyjnym i kształceniu polonistycznym; szkoli nauczycieli i dyrektorów m.in. z oceniania kształtującego i metod aktywizujących, pracy metodą dialogu i zeszytu interaktywnego; członkini zespołów eksperckich MEN w obszarze nadzoru pedagogicznego, przywództwa i zarządzania w oświacie.
Dr Iwona Kołodziejek: Nauczycielka języka polskiego, tutorka, superwizorka oraz wykładowczyni KLUCZ-a (Klimatu Uczenia) w Szkole Edukacji; w swojej pracy szczególnie skupia się na planowaniu procesu edukacyjnego oraz tworzeniu warunków sprzyjających uczeniu się.
Grażyna Sekulska-Gładysz: Nauczycielka języka polskiego, tutorka, wykładowczyni przedmiotów wychowawczych i komunikacyjnych (KLUCZ-a), W Szkole Edukacji w swojej pracy koncentruje się na krytycznym czytaniu i wspieraniu nauczycieli w tworzeniu świadomych, refleksyjnych praktyk.
Dr Marlena Wilczak. Nauczycielka języka polskiego; w Szkole Edukacji jest tutorką oraz wykładowczynią przedmiotu polonistyka szkolna.
POPULARNE ARTYKUŁY
